Molukse kerk is nu erkend zeldzaam!

IMG_5137

Donderdag 26 september. BREAKING NEWS van onze twitterende directeur: Monumentenstatus voor Eben Haezer!!  De Molukse kerk in Appingedam is toegevoegd aan de lijst  potentiële rijksmonumenten uit de tweede fase van de wederopbouw (1959 – 1965). In een vorige blog over deze kerk kon ik alleen maar met heel mijn hart hopen op deze status. En nu is het een feit. G E W E L D I G!  Mooi om te zien dat verschillende media er aandacht aan besteden. In een interview met RTVNoord konden ouderling Johnny Pattipeiluhu en ikzelf nog een keer uitleggen waarom het kerkje de status verdient. Als eerste ‘permanente’ Molukse kerk van Nederland zijnde.  En uniek in zijn barak-architectuur. Niet te vergelijken met andere Molukse kerkgebouwen in Nederland.

Collectie Moluks Historisch Museum

Collectie Moluks Historisch Museum

MHM01_F911009_U.JPG (1960-1965 www.geheugenvannederland.nl)

Natuurlijk moest ik in de aanvraag voor de monumentenstatus veel specifieker zijn in de waardeduiding. Ik heb de cultuurhistorische waarde genoemd. Het kerkje is immers voor de Molukse gemeenschap beeldbepalend geweest voor het omslagpunt van tijdelijk naar permanent verblijf in Nederland. Ik heb als architectuurhistorische waarde de nadruk gelegd op de samensmelting van de eenvoudige architectonische vormgeving en materiaalkeuze met die historische omstandigheden.  Ook heel belangrijk: de zogenaamde situationele en ensemblewaarden. En daarmee bedoel ik: “De Molukse kerk is door haar ligging bij en de koppeling met de allereerste Molukse wijk van Nederland van situationeel zeer hoge waarde” en: “Religie vormt een belangrijk onderdeel van de Molukse gemeenschap en is erg verweven met het Molukse leven. Een kerk is dan ook een onlosmakend onderdeel van de Molukse woonwijk”. Ik heb voor het gemak maar even uit mijn Bouwhistorische opname geciteerd.
Voeg daar nog aan toe dat de kerk sinds 1960 weinig tot niet veranderd is. Oftewel zijn gaafheid behouden heeft. En dat is dan eigenlijk een mooie aanduiding voor geldgebrek. Daardoor is de kerk, in tegenstelling tot veel andere Molukse kerken, nooit opgeknapt of gemoderniseerd of veranderd. Of afgebroken, want ook dit laatste kost geld. Wat ik met al deze woorden eigenlijk duidelijk wil maken is de zeldzaamheid van de kerk. Zeldzaam in de geschiedenis van Molukse kerken in Nederland. Zeldzaam als beeldbepalend object in de geschiedenis van de Molukse gemeenschap in Nederland. En minister Jet Bussemaker heeft deze zeldzaamheid onderkend. En daar zijn wij (Molukse gemeenschap en SOGK) uiteraard heel erg blij mee.

En nu is het dus aan ons om de kerk te behouden. Eerst maar eens het casco aanpakken. Nee, eerst fondsen aanschrijven. Want behouden kost geld.

IMG_5144

4 Reacties op “Molukse kerk is nu erkend zeldzaam!

  1. Misschien is deze kerk”barak” niet helemaal uniek. In het Friese Oosterwolde (Schapenkamp) staat een Molukse kerk, die er aan de buitenkant nagenoeg hetzelfde uitziet, dus ook een kerk”barak”, maar daar is de klok opgehangen aan de korte dwarsmuur aan de straatkant, niet halverwege de lange muur, zoals in Appingedam.

    • Dank voor de reactie. Inderdaad heeft deze kerk in Oosterwolde ook en barakvorm. Verschil met de Molukse kerk in Appingedam is echter dat deze de eerste Molukse kerk in Nederland is (die in Oosterwolde is van 1963/64?), zeer eenvoudig en oorspronkelijk van opzet en inrichting (de kerk in Oosterwolde is luxer) en nog steeds in gebruik als Molukse kerk. Weet u toevallig ook of de kerk in Oosterwolde nog steeds als kerk gebruikt wordt door de Molukse gemeenschap?

      • Op 28 november 2010 stond ik bij de andere Molukse kerk in Oosterwolde (Jakub, aan de Hieming), toen ik de klok hoorde van barakkerk Rehoboth aan de Schapenkamp. Het was zondagochtend. Daardoor ligt het voor de hand uit te gaan van klokklanken voor de aanvang van de kerkdienst.
        In juni 2011 had de NCRV een dag Kerk In Zicht in Zuidoost-Friesland. In de route was Rehoboth opgenomen. Door omstandigheden kon ik destijds niet naar Friesland toe. Uit het programmaboekje van de NCRV maak ik op, dat de kerk in 2011 in gebruik was. Of dat anno 2013 nog zo is, weet ik niet. Enig speurwerk op internet maakt me op dit gebied niet veel wijzer.
        De barak is sinds 1963 in gebruik als Molukse kerk. De Molukse gezinnen, die in 1951 In het voormalige werkverschaffingskamp en Joodse werkkamp Ybenheer bij Fochteloo waren “gehuisvest”, verhuisden in 1963 naar Oosterwolde. Zij kregen de barak als kerk toegewezen. Blijkbaar was er eerst nog geen klok. De slagklok die er hangt, dateert uit 1964 en is in Heiligerlee gegoten door A.H. van Bergen. Misschien/Waarschijnlijk is de klok speciaal voor deze kerk gegoten. Ik ken diverse Molukse kerken met Van Bergen-klokken.

  2. Pingback: Restaureren, versterken, herbestemmen | Groninger Kerken·

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s