Kleurenpalet

foto: Omke Oudeman

foto: Omke Oudeman

Intrigerende zaken bij de restauratie/verbouwing van Beth ha-Knesset. De synagoge in Appingedam. Zo hebben we een verbazingwekkend aantal kleuren terug gevonden in het interieur! Vanaf 1801 (want zo lang bestaat dit gebouwtje) negen verschillende kleuren! Dat moet dan in relatief korte tijd een nogal wisselend interieurbeeld hebben gegeven.  Helaas heb ik geen beeldmateriaal van het oude interieur. Niet dat daarmee de eerste kleurstelling aan het licht zou komen in die zwart/wit tijd. Maar het zou wellicht meer duidelijkheid geven over de oorspronkelijke inrichting van het interieur. Ik zal het overzichtelijk houden voor u en eerst verder gaan met al die verschillende kleuren. Komen de vraagtekens over de inrichting zo meteen.

kleurverkenning Synagoge Appingedam_Part7

 

kleurverkenning Synagoge Appingedam_Part6

 

 

De plaatjes die ik hierboven heb gezet geven u een indruk van de veelheid aan verschillende kleuren op diverse plekken. Ze zijn afkomstig uit het rapport Kleurverkenning synagoge Appingedam, van Restauratie- en decoratieschilders Veldman en Veltman. Hun kleurhistorisch onderzoek laat een kleurrijk interieur vermoeden. Variërend van blauwgroen, blauw en okerkleurige houtimitatie van gewelf, ramen en galerij tot rood en donkerrood van kroonlijst en zuilen van galerij, preekgestoelte, banken, doopvont. En hier en daar nog wat bladgoud.
Het is een heel gepuzzel geweest om na te gaan welke kleuren we waar moeten gaan aanbrengen. Moet je terug naar de oorspronkelijke kleuren? Of kies je voor een kleur uit een latere periode? Hoe verhoudt zich dat met andere kleuren?  Leidend is de huidige, en redelijk oorspronkelijke kleurstelling van gewelf met kroonlijst en de huidige uitmonstering van de Arke. Over niet al te lange tijd is het allemaal klaar en kunt u zelf komen kijken!

kleurverkenning Synagoge Appingedam_Part14

tekening preekstoel vooraanzicht

tekening preekstoel vooraanzicht

Dan nog even het interieur. Ik zou bijvoorbeeld graag duidelijkheid willen hebben over het doophek, de voorbouw, bij de Arke. Dit doophek is natuurlijk heel ‘raar’ binnen een synagoge, net zoals het doopvont. Maar dat heeft alles te maken met de Vrijgemaakt Gereformeerde Kerk die van 1948 tot aan 2014 haar kerkdiensten hier heeft gehad. Het doophek dus; ik heb een zeer sterk vermoeden dat deze opgebouwd is met onderdelen van de bima (de preekstoel, die oorspronkelijk in het midden van de zaal stond). Een vermoeden dat nu grenst aan zeker weten vanwege slijtage aan de balusters. Ik heb me laten vertellen dat deze slijtage heel goed veroorzaakt kan zijn door  ….. voeten! Toen de synagoge nog in functie was, was het voor mensen gebruikelijk om in ontspannen luisterhouding met een voet tussen de spijlen, voor de bima te staan.
Nog een leuk weetje: ook de doopvont uit circa 1950 is gemaakt van oude onderdelen van de bima. De maker van het vont kreeg hiervoor als dank een doosje sigaren.

R:AutomatiseringBouwtekeningenAppingedamSynagoge6 WERKTEKE

Er is veel veranderd in het interieur. Het spreekgestoelte gewijzigd, het oorspronkelijke bankenplan verdwenen, de oorspronkelijke ingangspartij vervangen, de voormalige vrouwenbalustrade waarschijnlijk gewijzigd.  Het maakt me heel nieuwsgierig naar hoe het ooit is geweest. Zoals ik eerder al zei heb ik hier geen beeldmateriaal van. En eigenlijk hoop ik een beetje op de lezer die dit wél heeft.

 

 

4 Reacties op “Kleurenpalet

  1. Geachte medewerker van de Stichting Oude Groninger Kerken,

    er is wel iets meer te vinden over het oude interieur van de voorm. synagoge te Appingedam. Ik heb daarvoor destijds een kort onderzoekje gedaan en de gegevens daarvan zouden bij de Stichting terug te vinden moeten zijn. In ieder geval zouden er wel wat oudere foto’s te vinden moeten zijn. In Museum Stad Appingedam is een oude synagogebank bewaard gebleven, op basis waarvan een indruk gevormd kan worden van de oorspronkelijke banken en wellicht, door de maatvoering, van het algemene bankenplan. Ook is aan dat bankje te zien dat er ooit verlichting op de banken bevestigd is geweest. Misschien is er in overleg kleuronderzoek mogelijk. Misschien ook herplaatsing of de mogelijkheid een natuurgetrouwe kopie te vervaardigen. Daarvoor kunt u natuurlijk het best contact opnemen met mw. Cynthia Heinen. In een nationale museale collectie is de Menorah bewaard gebleven. Er schijnen nog een paar geelkoperen kaarsenstandaards bewaard gebleven te zijn bij kerkleden van de vrijgemaakte kerk, maar die heb ik nooit zelf gezien – ik heb alleen daarover horen vertellen.

    Ik wens u veel succes bij de werkzaamheden aan deze inspirerende plek en ik hoop het resultaat een keer te komen bewonderen!

    Doet u Christiaan Velvis de hartelijke groeten,

    Matthijs Driebergen voorheen directeur van Museum Stad Appingedam

  2. Pingback: Nieuw leven voor lijkhuisje | Groninger Kerken·

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s