Albert Wiersema en Amsterdamse School kerken

IMG_3826

Hier ziet u de dames Veltman & Veldman uitleg geven over hun kleurhistorisch onderzoek in de gereformeerde Boaz-kerk te Westeremden. Dat was tijdens de mini-excursie Even kieken bie, zo’n twee weken geleden. De Groninger architect Albert Wiersema heeft deze kerk gebouwd in Amsterdamse School-stijl, maar dan een Groninger variant. Ik heb eerder geschreven over deze kerk, voorafgaand aan de kleurrestauratie en in vergelijking met de kerk van Twijzel. Het verven is inmiddels bijna afgerond (in april gaat er weer gekerkt worden) en kijk eens naar de kleuren!

IMG_1093

IMG_1096

En zo was het:

IMG_0147

Over kleuren gesproken. Afgelopen weekend was ik in Mariënberg alwaar een vierde kerk van Wiersema staat. Deze kerk is nu, helaas, in geheel andere kleuren geschilderd, maar daar waar er verf afschilferde zag ik de uitgesproken kleuren turquoise en bruinrood! Dezelfde kleuren als in de overige drie kerken. Okee, dat weet ik natuurlijk niet helemaal zeker want we zouden dan nog onder de huidige verflaag in Onderdendam moeten kijken, maar voor 99% weet ik het eigenlijk wel. Zeker nu blijkt dat de kerk in Mariënberg naar voorbeeld van die in Onderdendam is gebouwd.

IMG_1013

gereformeerde kerk, Marienberg

gereformeerde kerk, Marienberg

Er was overigens meer gewijzigd in deze kerk dan alleen de kleurstelling. Het orgel is ingeruild voor een ander, de preekstoel is niet meer origineel, bankenplan idem dito, en zo nog een aantal zaken. Gelukkig trof ik ook enkele originele en prachtige details zoals de kapstok, de glas-in-lood-ramen

IMG_1032

IMG_1014
Naarmate ik me verdiep in de Amsterdamse School-kerken, überhaupt in die aansprekende Amsterdamse School-stijl die dit jaar haar honderdste verjaardag ook nog eens viert!, wil ik meer weten over de architect Albert Wiersema. Ik wil ook meer weten over de relatie tussen hem en Egbert Reitsma, zoals de samenwerking bij de Goede Herderkerk (of Noorderkerk) in Bedum.

BEDUM / 16-5-2014 / De Goede Herder Kerk wordt overgedragen aan de stchting Oude Groninger Kerken. / Foto: Omke Oudeman

De Goede Herder Kerk, Bedum / foto: Omke Oudeman

De Goede Herder Kerk, Bedum / foto: Omke Oudeman

Ik vind het opvallend dat er over Reitsma zo veel te vinden is, en over Albert Wiersema relatief zo weinig. En ik vind dat ook bij deze nieuwere kerken,  net als bij hun stokoude verwanten, de sociale omgeving, de geschiedenis verteld moet worden. Maar goed; eerst maar eens de familie Wiersema dus op een druilerige zondag een dagje genealogisch onderzoek vanachter de pc ingelast waar ik tot een aantal verrassende ontdekkingen kom. Zo is daar de eerste verrassing als ik Albert Wiersema in het zoekvenster typ en daar Anna Reitsma als eega aantref. Reitsma! Dat kan geen toeval zijn. Verder zoekend naar Anna Reitsma zie ik dat zij een dochter is van een Egbert(!) Reitsma. Zoals in zo veel families komt een voornaam in verschillende generaties terug. In geval van deze tak Reitsma wisselen Egbert en Lammert elkaar af. Zo is Lammert Reitsma de vader van architect Egbert Reitsma. Ook is het beroep van timmerman/architect een gegeven binnen de familie. Ik ben doorgegaan tot de achttiende eeuw waar ik voor deze tijdsspanne in ieder geval, stamvader Luitjen Harms Reitsma aantref, getrouwd met Aukje Jans Zijlstra. De rest van het genealogische onderzoek zal ik u besparen. Míjn uitkomst is in ieder geval dat Albert Wiersema een aangetrouwde achterneef is van Egbert Reitsma: de opa van Egbert en de opa van de vrouw van Albert waren namelijk broers!

Kerk te Onderdendam Foto: Duncan Wijting

Kerk te Onderdendam Foto: Duncan Wijting

Kerk te Onderdendam Foto: Duncan Wijting

Wat ik verder weet van Wiersema is dat hij gereformeerd was en lid van de Anti-Revolutionaire Partij. Dat hij later Gereformeerd Vrijgemaakt is geworden en lid werd van het Gereformeerd Politiek Verbond en dat naar zeggen de overstap van de ene denominatie naar de andere hem wel eens opdrachten heeft gekost. Ook Wiersema was eerst timmerman, volgde avondlessen aan Academie Minerva waarna hij architect werd, en daarnaast ook verzekeringsagent. In en rond Bedum bouwde hij woningen, villa’s, scholen en dus een aantal kerken in de zogenaamde ‘Groninger variant’ van de Amsterdamse School: in 1933 de kerk en pastorie in Onderdendam, in 1934 die in Westeremden. Het gerucht gaat dat wellicht landbouwer Piet Faber die tussen Huizinge en Westemden de boerderij De Har liet bouwen door zijn familielid Wiersema, er wellicht als kerkenraadslid de hand in heeft gehad dat deze ook de kerk mocht ontwerpen.
Ook bouwde Wiersema, maar dat weet u inmiddels, buiten de provincie Groningen kerken: in ieder geval in Twijzel en Mariënberg.

gereformeerde kerk, Twijzel

gereformeerde kerk, Twijzel

gereformeerde kerk, Twijzel

Tot zover Albert Wiersema, maar ik wil graag meer weten. Of eigenlijk wil ik graag alles weten over de Amsterdamse School-kerken in Groningen. Over de totstandkoming van de kerken; wie gaf opdracht, werkten meer architecten samen, sowieso wil ik méér weten over de verschillende Amsterdamse School architecten in Groningen. Dus: mocht u informatie voor mij hebben en dan ook zeker over architect Wiersema, dan verneem ik dat graag!

architect Albert Wiersema, tweede van links, bij de bouw van de kerk in Marienbosch

architect Albert Wiersema, tweede van links, bij de bouw van de kerk in Marienberg

4 Reacties op “Albert Wiersema en Amsterdamse School kerken

  1. Zou u informatie over Wiersema en de Amsterdamse School in Groningen willen delen op Platform Wendingen? Hoewel er een aantal panden uit de provincie Groningen op de website staat, is Wiersema nog onderbelicht.

  2. Pingback: Op pad met Instandhouding | Groninger Kerken·

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s