Zelfde klank, andere plek

montagefoto Nicolaaskerk, Oldenzijl

montagefoto Nicolaaskerk, Oldenzijl / foto: Marien Bugel

Vorig jaar schreef ik een laatste blog over het kerkje te Garsthuizen en noemde toen al even het Van Oeckelenorgel uit 1900 waarvoor een bestemming werd gezocht. Het orgel is bij de sloop zorgvuldig gedemonteerd en ligt sindsdien opgeslagen bij orgelbouwer Mense Ruiter.

orgel ingepakt tijdens sloop Garsthuizen / foto: Marien Bugel

orgel ingepakt tijdens sloop Garsthuizen / foto: Marien Bugel

Ondertussen zijn we in spannende afwachting van de realisatie van de volgende bestemming van dit authentieke instrument. Het wachten is op de basissubsidie waarvan wij hopen dat de Provincie Groningen die gaat verschaffen.  Als dat een feit is, is dat gelijk het startschot voor de uitvoering van een degelijk en mooi plan waarin het orgel een plek zal krijgen in de 13e eeuwse Nicolaaskerk te Oldenzijl. Het mooie van deze plek is dat het zo’n beetje op loopafstand is van Garsthuizen, een afstand van slechts 5 km, een belangrijke reden waarom dit initiatief van harte wordt omarmd door de kerk- en dorpsgemeenschap van Garsthuizen.

Nicolaaskerk, Oldenzijl / foto: Marien Bugel

Nicolaaskerk, Oldenzijl / foto: Marien Bugel

Uiteraard komt een dergelijk plan niet zomaar uit de lucht vallen. De Stichting Nicolaaskerk Oldenzijl, sinds 2008 eigenaar van de kerk,  is te rade gegaan bij een drietal deskundigen op het gebied van kerkarchitectuur en inrichting, kunst- en architectuurgeschiedenis, en hymnologie en kerkmuziek. En alle drie hebben ze geconcludeerd dat de verhuizing verantwoord is omdat het orgel tot het regionale erfgoed behoort en het van belang is dat het in de regio bewaard kan blijven. Maar ook omdat de Nicolaaskerk net als de meeste kerkinterieurs toevoegingen en verwijderingen in alle levensfasen kent en dat daarom geen bezwaar is te maken tegen plaatsing van een betrekkelijk jong orgel in een middeleeuwse kerk.

Preekstoel uit 1768

Preekstoel uit 1768

Het team van deskundigen is verder van mening dat een orgel op de westelijke galerij een aanwinst zal zijn voor de amper ingevulde westkant. Het zal het beeld van een sobere romaanse kerk zeker niet verstoren, sterker nog; het past qua verhoudingen heel goed in het interieur (zie de montagefoto boven).
En onder het huidige beeld

bestaande situatie / foto: Marien Bugel

bestaande situatie / foto: Marien Bugel

Daarbij leent de mooie akoestiek van de kerk zich uitstekend voor het orgel; het klankvolume staat in goede verhouding tot de grootte van de kerk. Bovendien kan het volume worden ingeregeld.

Natuurlijk zijn er verschillende instanties gemoeid met ons plan. Zo is er de Monumentencommissie die gelukkig waardering heeft voor al onze inspanningen om het orgel in de Nicolaaskerk onder te brengen, en een positief advies heeft gegeven. Die inspanningen betreffen uiteraard ook de aanpassingen in de kerk om het orgel goed te laten passen. Zo is de kerkzaal van de Nicolaaskerk smaller dan die van de afgebroken kerk te Garsthuizen, en omdat in de Nicolaaskerk sprake is van een muur in plaats van een houten wand, moeten er aanpassingen worden gedaan aan zowel de houten orgelbalustrade als de muur in de kerkzaal. De muur zal worden verlaagd en delen van de bij het orgel behorende balustrade zullen worden gebruikt om in de Nicolaaskerk een passende, houten balustrade te vervaardigen.
In haar advies noemt overigens ook de Monumentencommissie het belang dat het orgel in de nabijheid kan blijven van de plek waarvoor het instrument oorspronkelijk is gemaakt.

Orgel in de kerk van Garsthuizen

Orgel in de kerk van Garsthuizen

Daarnaast is er de RCE die waardering heeft voor het initiatief tot rehabilitatie van het orgel. In het advies schrijft het RCE onder anderen dat met onze plannen “een einde komt aan een periode van
onzekerheid en gebrek aan gebruik. Het orgel wordt herplaatst in een monumentale en religieuze omgeving. De toekomst van het monumentale orgel is zodoende veiliggesteld”.

Kerkinterieur voor de restauratie / foto: Marien Bugel

Kerkinterieur voor de restauratie / foto: Marien Bugel

Aan de Nicolaaskerk vindt op dit moment herstel van aardbevingschade plaats, gecombineerd met onderhoud. Het pleisterwerk binnen is geheel gerestaureerd evenals veel voegwerk aan de buitenzijde. Hierna zullen dan hopelijk de bouwkundige aanpassingen plaatsvinden, onder toezicht van architect en tevens bestuurslid van de Stichting Nicolaaskerk Oldenzijl, Marien Bügel. Ook het orgel zal worden gerestaureerd en wel door Mense Ruiter Orgelbouwers bij wie het orgel immers al ligt opgeslagen.

foto: Marien Bugel

foto: Marien Bugel

Het Van Oeckelen-orgel is nu nog ons eigendom, maar wordt na plaatsing in de Nicolaaskerk overgedragen aan de Stichting Nicolaaskerk Oldenzijl. Aan het begin van de blog heb ik een link geplaatst bij deze stichting zodat u als u dat wilt, kunt lezen waar ze wel allemaal niet voor staan. En wij ondersteunen de stichting als het over expertise en techniek gaat.

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s