Rode kruis voor het culturele erfgoed

3D-scanning in de Hippolytuskerk, door 4Visualization

3D-scanning in de Hippolytuskerk, door 4Visualization

Vorige week donderdag zat ik met een gemêleerd gezelschap van architecten, erfgoedmedewerkers, studenten, collega’s en belangstellenden in de kerkzaal van de Remonstrantse kerk alwaar stichting Blue Shield Nederland liet zien wat de toepassingsmogelijkheden zijn van 3D-scanning bij restauratie en conservering van erfgoed. De stichting richt zich op de bescherming van het Nederlands cultureel erfgoed tegen allerlei bedreigingen, van (natuur)rampen tot molestatie, en op het organiseren van nationale en internationale hulp. Blue Shield heeft in het kader van mijnbouwschade nadrukkelijk gekozen voor Groningen, niet alleen om een technische oplossing te bieden voor het probleem, maar ook om een bijdrage te leveren aan de bewustwording van de gevolgen van gaswinning.  En zo kwam ze bij ons terecht, waar het een groot deel van onze kerken in het gaswinningsgebied het Internationale Kenteken (blue shield) toegekend heeft gekregen waarmee de beschermde status zichtbaar wordt gemaakt.

foto: Omke Oudeman

foto: Omke Oudeman

Donderdag stond de Hippolytuskerk in Middelstum centraal want die kerk is helemaal van onder tot boven, en van buiten naar binnen gescand door 4Visualization (scanner van Trix de T-rex), aangesloten bij het Blue Shield Network of Experts. Als u op deze link klikt dan ziet u een, weliswaar ietwat ruw, voorbeeld van zo’n scan. Die middag heb ik geleerd dat je voor kleinere zaken als houtsnijwerk, panelen, epitafen enzovoort, witlicht scanning hanteert. Het grove werk (hele gebouw, binnen en buiten) doe je met behulp van laserscannen. Valentin Vanhecke, u ziet hem bovenaan scannen, liet fraaie staaltjes zien van de mogelijkheden van 3D-scannen,

epitaaf-001

eentje van het epitaaf (en als u op ‘epitaaf’ klikt dan ziet u het resultaat),
eentje van een van de panelen van de preekstoel,

preekstoel-001

en een van de leeuw  op de familiebank

familiebank-001

Dat je vanuit de luie stoel achter de pc op zeker moment een virtuele tour om en door de kerk kan maken is een prachtige bijkomstigheid, maar het gaat ons in eerste instantie uiteraard om de mogelijkheden voor restauratie en conservering van onze kerken. Zo is het nu mogelijk om de beweging van een kerk te monitoren waardoor we in staat zijn om tussentijdse maatregelen te nemen om erger te voorkomen, en kan het bovendien als bewijslast fungeren. Maar ook wordt ieder detail, tot op 0,3 mm nauwkeurig vastgelegd en dat levert dan weer een uitermate detaillistische documentatie van de kerk. Als je moet gaan restaureren dan kan dat met een grote mate van precisie, en als je, en je moet er niet aan denken maar toch, gedwongen overgaat tot een reconstructie, dan kan dat op basis van die documentatie. Wat dit laatste betreft werd een kritische noot geplaatst want ondanks het gegeven dat technisch veel mogelijk is, heb je daarbij het geoefende oog, de ervaring van een specialist nodig. En dan nog zal je nooit meer het authentieke gebouw terug krijgen, maar het komt er wel heel dicht bij. Een doorsnee voorbijganger geen verschil zal zien.

En waarom nu de Hippolytuskerk? Er zijn immers meer kerken die in het gaswinningsgebied staan en daarmee een bedreigd monument zijn. Welnu, behalve het gegeven dat de kerk in Middelstum een uitdagend project was, waren voor mij de schilderingen in de kerk doorslaggevend. Deze zijn uniek, ze zijn in de zestiende eeuw gemaakt naar voorbeeld van houtsnedes van Albrecht Dürer. Hieronder ziet u de schildering van de zondeval en de houtsnede van Dürer uit de Kleine Passie en let vooral even op de voetjes

prent-albert

De scheurvorming in de gewelven is ernstig, en natuurlijk doen we ons best om de schilderingen te behouden, maar mocht het onverhoopt mis gaan dan is er in ieder geval nog een zeer nauwkeurige documentatie van de schilderingen en is het mogelijk een reconstructie te maken.

DUNCAN WIJTING FOTOGRAFIE DWF

foto's: Duncan Wijting

foto’s: Duncan Wijting


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s