Jarig praalgraf in Midwolde

foto: Arjan Bronkhorst

Eerst neme ick, Verhulst an dese Tombeau te maeken van oprechte witte ende swartte marmelsteen van ieder naar
vereisch vant werck, hoogh in ’t geheel vijfthijn voeten, twalf voeten breet, waarvan op het Pieterstall sullen liggen 
de Heere ende Vrouwe van Nienoortt, ……..

Nienoord omstreeks 1540. Maker: Business Graphics Datentechnik

Een klein fragment uit een contract uit 1664 van Rombout Verhulst, de beroemdste beeldhouwer in Nederland in die tijd, waarin hij zich verbindt aan het vervaardigen van een grafmonument voor de vroeg overleden Carel Hiëronymus von und zu Inn- und Knyphausen (een edelman van Ostfriese komaf). Deze Carel had in zijn hoedanigheid van diplomaat in dienst van de Nederlandse Republiek een dienstreis in de Zuidelijke Nederlanden gemaakt, was ziek thuisgekomen en kort daarna bezweken, nog maar 32 jaar oud. De jonge weduwe van Carel, Anna van Ewsum, gaf vervolgens opdracht voor het maken van een monument voor haar overleden echtgenoot.

Anna van Ewsum, geschilderd door Jan de Baen (1633-1702)

Het duurde eventjes voordat het praalgraf er daadwerkelijk stond, de jonge weduwe had wat moeite het geld ervoor bijeen te krijgen. Maar in 1669 werd het dan opgeleverd en geplaatst: een zwartmarmeren tombe met twee liggende beelden voor een wand met een ovale grafinscriptie en niet minder dan 32 kwartierwapens die het voorname voorgeslacht van de overledene in beeld brengt. Dat is dit jaar precies 350 jaar geleden!

foto: Arjan Bronkhorst

Over het grafmonument zelf valt heel veel te lezen; over symboliek, over de putti, over de houding van de afgebeelde personen, over verwante praalgraven. Op de kerkensite van Midwolde geeft de download Het grafmonument er alle gelegenheid toe.

foto: Arjan Bronkhorst

Ik vind het wel leuk om hier toch nog even iets te vertellen over de positie van beide echtgenoten (de tweede man van Anna is na zijn overlijden later toegevoegd aan het monument). Echtgenoot 1, Carel, ligt in huisgewaad te rusten, weggegleden in zijn slaap zo lijkt het. Echtgenoot 2, Carels neef Georg Wilhelm von und zu Inn- und Knyphausen, daarentegen staat als een koene ridder in vol ornaat.

foto: Arjan Bronkhorst, bijgewerkt

Deze posities zijn niet zo maar neergezet, er worden hier twee adelswaardige vormen van sterven verbeeld: sterven in je slaap of op het slagveld. In de kerk van Stedum en wat verder weg, in de domkerk te Utrecht zie je ook een dergelijke verbeeldingvorm van sterven, beiden eveneens van de hand van Rombout Verhulst

Praalgraf in Stedum

Detail praalgraf in de Domkerk te Utrecht

Voor ons kwam het praalgraf in Midwolde een paar jaar geleden pas goed in beeld, op het moment dat vanwege natrekking het zonneklaar was dat wij in het bezit waren van deze bijzondere ‘Tombeau’.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s