Groenbeheer in een veranderend klimaat

Dit is de pastorie in Kiel Windeweer. Met ervoor een monumentale rode beuk. Een echte blikvanger. Sowieso is het een prachtige tuin met veel oude, mooie bomen, en in de zogenaamde Engelse Landschapsstijl aangelegd. Maar vanwege de vele paadjes die door de tuin slingeren wordt het ook wel een slingertuin genoemd. Voorbeelden van slingertuinen in Groningen vind je ook in Hornhuizen

Slingertuin Hornhuizen, 2016

of bij de kerk van Pieterburen.

Domies Toen in Pieterburen. foto: Omke Oudeman, 2006

In Kiel Windeweer hebben we anderhalf jaar geleden de bomen flink laten snoeien. Desondanks waaide er in februari (u weet wel, het bleef maar stormen) bijna een grote boom om. Dat die overeind bleef is dankzij de cobra (boomanker) die we eerder hebben laten plaatsen om te voorkomen dat de boom doormidden zou splijten.

cobra of anker

Maar het was wel aanleiding om de bomen opnieuw te laten bekijken door een boominspecteur. Zijn constatering was verbijsterend: 10! bomen, verspreid over de tuin, verkeren in een dermate slechte staat dat ze gekapt moeten worden …  Hoe is het mogelijk? Anderhalf jaar geleden volstond het snoeien van de bomen nog en nu dit?  Het past in een groter verhaal: Er wordt in zijn algemeenheid een snelle verslechtering van bomen gezien. Vooral de lange, hete zomers van de afgelopen twee jaar zijn boosdoener. Combineer dat nog eens met een uitgesproken natte winter die we net hebben gehad en waarin de uitgedroogde bomen het water niet meer opnemen en zie hier het resultaat. Enfin, voor de opgegeven bomen in de slingertuin van Kiel Windeweer hebben we inmiddels een kapvergunning aangevraagd. Uiteraard willen we nieuwe bomen aanplanten, passend in de stijl van de tuin, maar ook passend in de weersomstandigheden zoals die zich aandienen: hitte, droogte, storm, nattigheid, enz

Goud-essen rondom het kerkhof van Oosterwijtwerd

In Oosterwijtwerd is iets soortgelijks gebeurd. Daar stonden prachtige goudessen voor de kerk, langs de weg. Door de beruchte essentak sterfte hebben we ze allemaal moeten kappen. Dramatisch, maar er was geen keuze. We hebben echter de gekapte bomen een week geleden vervangen door een iep, een zomereik en door zilverlindes.

nieuwe aanplant in Oosterwijtwerd

De keuze voor de iep was snel gemaakt: er zijn de afgelopen jaren zoveel iepen verdwenen als gevolg van de iepen ziekte dat wij graag willen bijdragen aan het terugbrengen van de iep in het Groninger landschap. En geen zorg; de soort die wij aanplanten is resistent tegen de iepziekte, én bestand tegen droge en natte weersomstandigheden. Ook de aan te planten zilverlinde kan tegen een stootje

boven- en onderkant blad zilverlinde

De bladeren van deze boom zijn aan de onderkant zilverwit gekleurd. Bij warmte en/of droogte draait de zilverlinde gewoon zijn bladeren om (die witte onderzijde) en beschermt zich daarmee tegen de warmte.  In de herfst kleurt de boom warm geel. Hopelijk wordt daarmee het gemis van de goudessen wat verzacht.
En de keuze voor de zomereik? Die is gewoon sterk en krachtig: als de boom eenmaal volwassen is, heeft die weinig te duchten. Bovendien is het van oudsher een belangrijke boom in natuurgodsdiensten, rechtspraak, mythologie en folklore. Nog een voordeel is dat de boom heel oud kan worden!

Zo is deze `Dikke Boom´ (770 cm in omtrek) van landgoed Verwolde een van de oudste zomereiken van Nederland en tijdgenoot van Shakespeare en Claudio Monteverdi. In 1767 werd er nog vergeefs op de boom geboden door een molenaar die er twee molenassen van wilde maken.

Blij met nieuwe aanplant in Oosterwijtwerd

Het verhaal over deze twee kerkhoven staat niet op zichzelf. We hebben op meer kerkhoven moeten  kappen, maar ook aangeplant zoals in Oosterwijtwerd.  Een bewuste keuze van boomsoorten die passen bij het landschap, bij de omgeving, en bij het veranderende klimaat. En dat kost een duit. Niet voor niets is vorig jaar (ons jubileumjaar) het Gouden Bomenfonds opgericht want in tegenstelling tot het behoud van onze gebouwen, kunnen wij voor het groenbeheer amper financiële ondersteuning krijgen.
Deze blog is dan ook een pleidooi. Een pleidooi voor ons beleid om het groen op kerkhoven in stand te houden, en daarmee een bijdrage te leveren aan de broodnodige biodiversiteit. 

 

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s