Nét even anders

Soms levert kleurhistorische onderzoek verrassende kleuren op, zoals aan de pastorie van Middelstum. En soms geeft een dergelijk onderzoek net even een andere kleurnuance. Dat laatste is het geval bij de hervormde kerk in Grijpskerk. Het kleurhistorische onderzoek is verricht aan de kerk en aan de bijbehorende pastorie. Doel van een kleurverkenning is zoveel mogelijk informatie te geven over relevante kleurperiodes. Er zijn inmiddels proefvlakken ingekleurd en in feite ligt de kleurbepaling grotendeels vast.

Kerk en pastorie te Grijpskerk. Foto: Duncan Wijting

De kleurbepaling van de pastorie is bepaald geen spannend verhaal. Er zijn maar weinig oude, onderliggende kleurresten aangetroffen. Dat wil niet zeggen dat er geen andere kleur is geweest. Het kan gewoon betekenen dat de ondergrond in het verleden ofwel grondig is kaal gemaakt ofwel vernieuwd. Er zijn een paar uitzonderingen. De gevelsteen bijvoorbeeld. Nu blauwgrijs, maar eronder is een groen en een crème aangetroffen.

Verder zijn achter een muuranker dat voorbij een raamkozijn steekt, wat oude verffragmenten aangetroffen. Met behulp van een usb microscoop is te zien dat de oudste kleur een zandsteengeel is geweest, opgevolgd door een bruingroen, een geel, een donkergrijs, een crème, en uiteindelijk weer wat lichtere lagen.

Lastig te zien, maar zo dus

Over het kerkgebouw valt meer te vertellen. Op diverse plekken zijn met een scalpelmesje de verschillende opeenvolgende verflagen blootgelegd waardoor zogenaamde kleurtrappen zijn ontstaan. Deze kleurtrappen zijn vervolgens genummerd en gecodeerd. Een stratigrafie heet zoiets. Deze zijn vooral uitgevoerd op representatieve en oorspronkelijke onderdelen. Dat ziet er dan zo uit:

Bron: Kleurverkenning kerk en pastorie Grijpskerk – Veltman en Veldman restauratie en decoratieschilders.

De omcirkelde S is een stratigrafie, de omcirkelde P is een andersoortige onderzoek, een punctie. Hieronder ziet u de kleurtrap op de toegangsdeur aan de oostzijde. De aangetroffen kleuren variëren van donkergroen in de oudste periode tot houtimitatie met vernis in de nieuwste periode.

Bij de punctie is onder de oudste kleur, de groen, is een zwarte laag aangetroffen. Lijkt teer/olie-achtig. Overigens zijn op de deur aan de westzijde helemaal geen oude verflagen gevonden. Waarschijnlijk is deze deur een vervanger.

Een volgend voorbeeld van een stratigrafie, op het raam aan de oostkant. De kleurtrap laat als afwerking groenen zien. Een zwartgroen in de oudste periode, een donkergroen in de laatste perioden.

Een wat afwijkender kleurstelling is terug te vinden in een punctie op de stenen rondboog rond een raam. De huidige kleur is een geel, maar eronder is als oudste afwerking ook een zachtbruin aangetroffen. Dat oogt toch net even anders.

Op de stenen omlijsting van een ander raam is als oudste afwerking een licht oker aangetroffen. Daaroverheen, nauwelijks zichtbaar voor het blote oog, maar wel met een microscoop, fragmenten van een roze-rood.

Afgaande op de resultaten van de kleurverkenning en proefvlakken zijn gevels van kerk en pastorie niet meer geel, maar hebben een warme zandkleur gekregen. Hieronder kunt u het verschil duidelijk zien.

links de nieuwe kleur, rechts de oude gele kleur

Dit wordt gecombineerd met een zwartgroen voor de ramen, een donkergrijs voor vensterbanken, trasramen en het basement. De gevelversieringen worden zachtbruin, de gootbetimmering een crème wit. De ankers zwart, de deur van de oostgevel blijft vooralsnog houtimitatie.

De dakruiter ondergaat een kleine ingreep: bij de licht gebogen openingen wordt de nadruk meer op de rondboog gelegd. De openingen worden daarmee gelijk wat hoger en groter. Verder krijgen de staanders een groene kleur, en de vlakken waarschijnlijk een lichte oker. U ziet, het kleurt straks net even anders.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s