In de Mariakerk in Uithuizermeeden staat sinds 1574 dit grafmonument. Het is gemaakt als nagedachtenis aan Rodolf (of Rudolf) Huinga. Rodolf stierf als jonge twintiger, en kreeg van zijn familie, bewoners van de borg Ungersma, als eerbetoon dit praalgraf. Bijzonder is dat het monument vóór de reformatie in het koor van de kerk is geplaatst en daarmee uniek in onze provincie. Oorspronkelijk was het grafmonument vergezeld door twee grafzerken; eentje voor Rodolf zelf, en eentje voor zijn zus Ode Huinga die twaalf jaar eerder al was overleden. Ook waren er twee bijbehorende rouwborden. De plek van nagedachtenis was dus veel uitgebreider dan het nu is. De zerken zijn nog wel terug te vinden in het torenportaal, de rouwborden zijn verdwenen. Oorspronkelijk had het ensemble een prominente plek midden op het koor, maar in 1640 kreeg het een plek tegen de zuidwand. In 1708 werd de kerk verbouwd tot kruiskerk en kwam het grafmonument wat verstopt achter het meubilair te staan.
Een tijdlang heeft er ook een hekwerk om het praalgraf gestaan. Een houten hek met ijzeren spijlen. Dat werd een eeuw geleden verwijderd en ligt nu opgeslagen op de kerkzolder.
_818_15445;P.B. Kramer
Wie nu de kerk van Uithuizermeeden bezoekt ziet dat het monument gestut is en dat rondom de leeuw bijvoorbeeld, gruis ligt. Maar ook op andere plekken is schade te zien.
Het monument is aan het verzakken waardoor instabiliteit optreedt. Hoe dat komt? Het praalgraf is opgebouwd uit losse, zandstenen onderdelen waarvan sommigen met elkaar zijn verbonden met ijzeren krammen. Die zijn gaan roesten en aan het afbrokkelen. Hier en daar kun je zelfs door het verdwenen voegwerk naar de achterkant van het monument kijken.
En nu we het toch over de achterkant hebben, de natuurstenen onderdelen worden daar voor een deel ondersteund door wat slordig op elkaar gestapelde bakstenen. Soms zit er wat metselmortel tussen de bakstenen, maar soms ook niet en zijn ze alleen met elkaar verbonden door enkele krammen. Er is daar een groot fragment natuursteen losgekomen vanwege een roestende kram.
De huidige situatie laat dus scheuren, onthechte voegen en losse of afgebroken fragmenten zien. En niet alleen door roestende krammen, bevingen door aardgaswinning hebben de schade nog verergerd. Alle reden dus om te gaan restaureren, en bij de voorbereiding ervan is nu al een aantal specialisten betrokken. De ontmanteling en restauratie zal trouwens in etappes gaan, hieronder schematisch aangegeven.
Uiteraard is ook kleurhistorische onderzoek verricht. Nu zijn de liggende figuur en de aan zijn voeten liggende leeuw glanzend wit en is de tombe donkerbruin met witte tekstvlakken en zwarte letters. Die nadrukkelijk zwarte letters van de tekst op de sokkel waren oorspronkelijk cremekleurig. Geeft toch een ander beeld. Er zijn er nogal wat kleurschakeringen op het monument aangetroffen.
Bruine en grijze lagen, maar ook een roze en een rode laag, of een flinterdunne witte laag. Ook is op het bruin van de sokkel een rode bolus aangetroffen, waardoor we heel even dachten aan een verguldsel? Maar nee, dat lijkt niet het geval te zijn.
Er is nog het een en ander uit te zoeken. Op dit moment weten we niet wat de uiteindelijke kleurstelling wordt.
Ten slotte een kleine spoiler. Kijk en vergelijk. Een volgende keer meer
Groninger Kerken 